Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç;
MADDE 1.-
Bu Kanunun amacı; demokratik ve seffaf yönetimin geregi
olan esitlik, tarafsizlik ve açıklık ilkelerine uygun
olarak kişilerin bilgi edinme hakkını kullanmalarına
ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir.
MADDE 2.-
Bu Kanun; kamu kurum ve kuruluslari ile kamu kurumu
niteligindeki meslek kuruluslarinin faaliyetlerinde
uygulanir. 1.11.1984 tarihli ve 3071 sayili Dilekçe
Hakkinin Kullanilmasina Dair Kanun hükümleri saklidir.
Tanimlar
MADDE 3.-
Bu Kanunda geçen;
a) Kurum ve
kurulus: Bu Kanunun 2 nci maddesinde geçen ve kapsama
dahil olan bilgi edinme basvurusu yapilacak bütün makam
ve mercileri,
b) Basvuru
sahibi: Bu Kanun kapsaminda bilgi edinme hakkini
kullanarak kurum ve kuruluslara basvuran gerçek ve tüzel
kisileri,
c) Bilgi: Kurum
ve kuruluslarin sahip olduklari kayitlarda yer alan bu
Kanun kapsamindaki her türlü veriyi,
d) Belge: Kurum
ve kuruluslarin sahip olduklari bu Kanun kapsamindaki
yazili, basili veya çogaltilmis dosya, evrak, kitap,
dergi, brosür, etüt, mektup, program, talimat, kroki,
plan, film, fotograf, teyp ve video kaseti, harita,
elektronik ortamda kaydedilen her türlü bilgi, haber ve
veri tasiyicilarini,
e) Bilgi veya
belgeye erisim: Istenen bilgi veya belgenin niteligine
göre, kurum ve kuruluslarca, basvuru sahibine söz konusu
bilgi veya belgenin bir kopyasinin verilmesini, kopya
verilmesinin mümkün olmadigi hallerde, basvuru sahibinin
bilgi veya belgenin aslini inceleyerek not almasina veya
içerigini görmesine veya isitmesine izin verilmesini,
f) Kurul: Bilgi
Edinme Degerlendirme Kurulunu, Ifade eder.
IKINCI
BÖLÜM
Bilgi Edinme
Hakki ve Bilgi Verme Yükümlülügü Bilgi edinme hakki
MADDE 4.-
Herkes bilgi edinme hakkina sahiptir. Türkiye'de ikamet
eden yabancilar ile Türkiye'de faaliyette bulunan
yabanci tüzel kisiler, isteyecekleri bilgi kendileriyle
veya faaliyet alanlariyla ilgili olmak kaydiyla ve
karsiliklilik ilkesi çerçevesinde, bu Kanun
hükümlerinden yararlanirlar. Türkiye'nin taraf oldugu
uluslararasi sözlesmelerden dogan hak ve yükümlülükleri
saklidir. Bilgi verme yükümlülügü
MADDE 5.-
Kurum ve kuruluslar, bu Kanunda yer alan istisnalar
disindaki her türlü bilgi veya belgeyi basvuranlarin
yararlanmasina sunmak ve bilgi edinme basvurularini
etkin, süratli ve dogru sonuçlandirmak üzere, gerekli
idari ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler. Bu
Kanun yürürlüge girdigi tarihten itibaren diger
kanunlarin bu Kanuna aykiri hükümleri uygulanmaz.
UCUNCU
BÖLÜM
Bilgi Edinme
Basvurusu Basvuru usulü
MADDE 6.-
Bilgi edinme basvurusu, basvuru sahibinin adi ve soyadi,
imzasi, oturma yeri veya is adresini, basvuru sahibi
tüzel kisi ise tüzel kisinin unvani ve adresi ile
yetkili kisinin imzasini ve yetki belgesini içeren
dilekçe ile istenen bilgi veya belgenin bulundugu kurum
veya kurulusa yapilir. Bu basvuru, kisinin kimliginin ve
imzasinin veya yazinin kimden neset ettiginin tespitine
yarayacak baska bilgilerin yasal olarak belirlenebilir
olmasi kaydiyla elektronik ortamda veya diger iletisim
araçlariyla da yapilabilir. Dilekçede, istenen bilgi
veya belgeler açikça belirtilir. Istenecek bilgi veya
belgenin niteligi
MADDE 7.-
Bilgi edinme basvurusu, basvurulan kurum ve kuruluslarin
ellerinde bulunan veya görevleri geregi bulunmasi
gereken bilgi veya belgelere iliskin olmalidir. Kurum ve
kuruluslar, ayri veya özel bir çalisma, arastirma,
inceleme ya da analiz neticesinde olusturulabilecek
türden bir bilgi veya belge için yapilacak basvurulara
olumsuz cevap verebilirler. Istenen bilgi veya belge,
basvurulan kurum ve kurulustan baska bir yerde
bulunuyorsa, basvuru dilekçesi bu kurum ve kurulusa
gönderilir ve durum ilgiliye yazili olarak bildirilir.
Yayimlanmis veya kamuya açiklanmis bilgi veya belgeler
MADDE 8.-
Kurum ve kuruluslarca yayimlanmis veya yayin, brosür,
ilan ve benzeri yollarla kamuya açiklanmis bilgi veya
belgeler, bilgi edinme basvurularina konu olamaz. Ancak,
yayimlanmis veya kamuya açiklanmis bilgi veya belgelerin
ne sekilde, ne zaman ve nerede yayimlandigi veya
açiklandigi basvurana bildirilir. Gizli bilgileri
ayirarak bilgi veya belge verme
MADDE 9.-
Istenen bilgi veya belgelerde, gizlilik dereceli veya
açiklanmasi yasaklanan bilgiler ile açiklanabilir
nitelikte olanlar birlikte bulunuyor ve bunlar
birbirlerinden ayrilabiliyorsa, söz konusu bilgi veya
belge, gizlilik dereceli veya açiklanmasi yasaklanan
bilgiler çikarildiktan sonra basvuranin bilgisine
sunulur. Ayirma gerekçesi basvurana yazili olarak
bildirilir. Bilgi veya belgeye erisim
MADDE 10.-
Kurum ve kuruluslar, basvuru sahibine istenen belgenin
onayli bir kopyasini verirler. Bilgi veya belgenin
niteligi geregi kopyasinin verilmesinin mümkün olmadigi
veya kopya çikarilmasinin aslina zarar verecegi
hallerde, kurum ve kuruluslar ilgilinin;
a) Yazili veya
basili belgeler için, söz konusu belgenin aslini
incelemesi ve not alabilmesini,
b) Ses kaydi
seklindeki bilgi veya belgelerde bunlari
dinleyebilmesini,
c) Görüntü kaydi
seklindeki bilgi veya belgelerde bunlari
izleyebilmesini, Saglarlar. Bilgi veya belgenin yukarida
belirtilenlerden farkli bir sekilde elde edilmesi mümkün
ise, belgeye zarar vermemek kosuluyla bu olanak saglanir.
Basvurunun yapildigi kurum ve kurulus, erisimine olanak
sagladigi bilgi veya belgeler için basvuru sahibinden
erisimin gerektirdigi maliyet tutari kadar bir ücreti
bütçeye gelir kaydedilmek üzere tahsil edebilir. Bilgi
veya belgeye erisim süreleri
MADDE 11.-
Kurum ve kuruluslar, basvuru üzerine istenen bilgi veya
belgeye erisimi onbes is günü içinde saglarlar. Ancak
istenen bilgi veya belgenin, basvurulan kurum ve kurulus
içindeki baska bir birimden saglanmasi; basvuru ile
ilgili olarak bir baska kurum ve kurulusun görüsünün
alinmasinin gerekmesi veya basvuru içeriginin birden
fazla kurum ve kurulusu ilgilendirmesi durumlarinda
bilgi veya belgeye erisim otuz is günü içinde saglanir.
Bu durumda, sürenin uzatilmasi ve bunun gerekçesi
basvuru sahibine yazili olarak ve onbes is günlük
sürenin bitiminden önce bildirilir. 10 uncu maddede
belirtilen bilgi veya belgelere erisim için gereken
maliyet tutarinin idare tarafindan basvuru sahibine
bildirilmesiyle onbes is günlük süre kesilir. Basvuru
sahibi onbes is günü içinde ücreti ödemezse talebinden
vazgeçmis sayilir. Basvurularin cevaplandirilmasi
MADDE 12.-
Kurum ve kuruluslar, bilgi edinme basvurulariyla ilgili
cevaplarini yazili olarak veya elektronik ortamda
basvuru sahibine bildirirler. Basvurunun reddedilmesi
halinde bu kararin gerekçesi ve buna karsi basvuru
yollari belirtilir. Itiraz usulü
MADDE 13.-
Bilgi edinme istemi 16 ve 17 nci maddelerde öngörülen
sebeplerle reddedilen basvuru sahibi, yargi yoluna
basvurmadan önce kararin tebliginden itibaren onbes gün
içinde Kurula itiraz edebilir. Kurul, bu konudaki
kararini otuz is günü içinde verir. Kurum ve kuruluslar,
Kurulun istedigi her türlü bilgi veya belgeyi onbes is
günü içinde vermekle yükümlüdürler. Kurula itiraz,
basvuru sahibinin idari yargiya basvurma süresini
durdurur. Bilgi Edinme Degerlendirme Kurulu
MADDE 14.-
Bilgi edinme basvurusuyla ilgili yapilacak itirazlar
üzerine, 16 ve 17 nci maddelerde öngörülen sebeplere
dayanilarak verilen kararlari incelemek ve kurum ve
kuruluslar için bilgi edinme hakkinin kullanilmasina
iliskin olarak kararlar vermek üzere; Bilgi Edinme
Degerlendirme Kurulu olusturulmustur. Kurul; birer üyesi
Yargitay ve Danistay genel kurullarinin kendi kurumlari
içinden önerecekleri ikiser aday, birer üyesi ceza
hukuku, idare hukuku ve anayasa hukuku alanlarinda
profesör veya doçent unvanina sahip kisiler, bir üyesi
Türkiye Barolar Birliginin baro baskani seçilme
yeterliligine sahip kisiler içinden gösterecegi iki
aday, iki üyesi en az genel müdür düzeyinde görev
yapmakta olanlar ve bir üyesi de Adalet Bakaninin
önerisi üzerine bu Bakanlikta idari görevlerde çalisan
hakimler arasindan Bakanlar Kurulunca seçilecek dokuz
üyeden olusur. Kurul üyeligine önerilen adaylarin
muvafakatlari aranir. Kurul Baskani, kurul üyelerince
kendi aralarindan seçilir. Kurul, en az ayda bir defa
veya ih tiyaç duyuldugu her zaman Baskanin çagrisi
üzerine toplanir. Kurul üyelerinin görev süreleri dört
yildir. Görev süresi sona erenler yeniden
seçilebilirler. Görev süresi dolmadan görevinden ayrilan
üyenin yerine ayni usule göre seçilen üye, yerine
seçildigi üyenin görev süresini tamamlar. Yeni seçilen
Kurul göreve baslayincaya kadar önceki Kurul görevine
devam eder. Kurul üyelerine 10.2.1954 tarihli ve 6245
sayili Harcirah Kanunu hükümleri sakli kalmak kaydiyla
fiilen görev yaptiklari her gün için uhdesinde kamu
görevi bulunanlara (1000), uhdesinde kamu görevi
bulunmayanlara ise (2000) gösterge rakaminin memur aylik
katsayisi ile çarpimi sonucu bulunacak miktarda huzur
hakki ödenir. Bu ödemelerde damga vergisi hariç herhangi
bir kesinti yapilmaz. Kurul, belirleyecegi konularda
komisyonlar ve çalisma gruplari kurabilir; ayrica
gerekli gördügü takdirde, ilgili bakanlik ile diger
kurum ve kuruluslarin ve sivil toplum örgütlerinin
temsilcilerini bilgi almak üzere toplantilarina
katilmaya davet edebilir. Kurulun sekretarya hizmetleri
Basbakanlik tarafindan yerine getirilir. Kurulun görev
ve çalismalarina iliskin esas ve usuller Basbakanlikça
hazirlanarak yürürlüge konulacak bir yönetmelikle
düzenlenir.
DORDUNCU
BÖLÜM
Bilgi Edinme
Hakkinin Sinirlari
Yargi denetimi
disinda kalan islemler
MADDE 15.-
Yargi denetimi disinda kalan idari islemlerden kisinin
çalisma hayatini ve mesleki onurunu etkileyecek
nitelikte olanlar, bu Kanun kapsamina dahildir. Bu
sekilde saglanan bilgi edinme hakki islemin yargi
denetimine açilmasi sonucunu dogurmaz. Devlet sirrina
iliskin bilgi veya belgeler
MADDE 16.-
Açiklanmasi halinde Devletin emniyetine, dis
iliskilerine, milli savunmasina ve milli güvenligine
açikça zarar verecek ve niteligi itibariyla Devlet sirri
olan gizlilik dereceli bilgi veya belgeler, bilgi edinme
hakki kapsami disindadir. Ülkenin ekonomik çikarlarina
iliskin bilgi veya belgeler
MADDE 17.-
Açiklanmasi ya da zamanindan önce açiklanmasi halinde,
ülkenin ekonomik çikarlarina zarar verecek veya haksiz
rekabet ve kazanca sebep olacak bilgi veya belgeler, bu
Kanun kapsami disindadir. Istihbarata iliskin bilgi veya
belgeler
MADDE 18.-
Sivil ve askeri istihbarat birimlerinin görev ve
faaliyetlerine iliskin bilgi veya belgeler, bu Kanun
kapsami disindadir. Ancak, bu bilgi ve belgeler
kisilerin çalisma hayatini ve meslek onurunu etkileyecek
nitelikte ise, istihbarata iliskin bilgi ve belgeler
bilgi edinme hakki kapsami içindedir. Idari sorusturmaya
iliskin bilgi veya belgeler
MADDE 19.-
Kurum ve kuruluslarin yetkili birimlerince yürütülen
idari sorusturmalarla ilgili olup, açiklanmasi veya
zamanindan önce açiklanmasi halinde;
a) Kisilerin
özel hayatina açikça haksiz müdahale sonucunu doguracak,
b) Kisilerin
veya sorusturmayi yürüten görevlilerin hayatini ya da
güvenligini tehlikeye sokacak,
c) Sorusturmanin
güvenligini tehlikeye düsürecek,
d) Gizli kalmasi
gereken bilgi kaynaginin açiga çikmasina neden olacak
veya sorusturma ile ilgili benzeri bilgi ve bilgi
kaynaklarinin temin edilmesini güçlestirecek, Bilgi veya
belgeler, bu Kanun kapsami disindadir. Adli sorusturma
ve kovusturmaya iliskin bilgi veya belgeler
MADDE 20.-
Açiklanmasi veya zamanindan önce açiklanmasi halinde;
a) Suç
islenmesine yol açacak,
b) Suçlarin
önlenmesi ve sorusturulmasi ya da suçlularin kanuni
yollarla yakalanip kovusturulmasini tehlikeye düsürecek,
c) Yargilama
görevinin geregince yerine getirilmesini engelleyecek,
d) Hakkinda dava
açilmis bir kisinin adil yargilanma hakkini ihlal
edecek, Nitelikteki bilgi veya belgeler, bu Kanun
kapsami disindadir. 4.4.1929 tarihli ve 1412 sayili Ceza
Muhakemeleri Usulü Kanunu, 18.6.1927 tarihli ve 1086
sayili Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu, 6.1.1982 tarihli
ve 2577 sayili Idari Yargilama Usulü Kanunu ve diger
özel kanun hükümleri saklidir. Özel hayatin gizliligi
MADDE 21.-
Kisinin izin verdigi haller sakli kalmak üzere, özel
hayatin gizliligi kapsaminda, açiklanmasi halinde
kisinin saglik bilgileri ile özel ve aile hayatina,
seref ve haysiyetine, mesleki ve ekonomik degerlerine
haksiz müdahale olusturacak bilgi veya belgeler, bilgi
edinme hakki kapsami disindadir. Kamu yararinin
gerektirdigi hallerde, kisisel bilgi veya belgeler,
kurum ve kuruluslar tarafindan, ilgili kisiye en az yedi
gün önceden haber verilerek yazili rizasi alinmak
kosuluyla açiklanabilir. Haberlesmenin gizliligi
MADDE 22.-
Haberlesmenin gizliligi esasini ihlal edecek bilgi veya
belgeler, bu Kanun kapsami disindadir. Ticari sir
MADDE 23.-
Kanunlarda ticari sir olarak nitelenen bilgi veya
belgeler ile, kurum ve kuruluslar tarafindan gerçek veya
tüzel kisilerden gizli kalmasi kaydiyla saglanan ticari
ve mali bilgiler, bu Kanun kapsami disindadir. Fikir ve
sanat eserleri
MADDE 24.-
Fikir ve sanat eserlerine iliskin olarak yapilacak bilgi
edinme basvurulari hakkinda ilgili kanun hükümleri
uygulanir. Kurum içi düzenlemeler
MADDE 25.-
Kurum ve kuruluslarin, kamuoyunu ilgilendirmeyen ve
sadece kendi personeli ile kurum içi uygulamalarina
iliskin düzenlemeler hakkindaki bilgi veya belgeler,
bilgi edinme hakkinin kapsami disindadir. Ancak, söz
konusu düzenlemeden etkilenen kurum çalisanlarinin bilgi
edinme haklari saklidir. Kurum içi görüs, bilgi notu ve
tavsiyeler
MADDE 26.-
Kurum ve kuruluslarin faaliyetlerini yürütmek üzere,
elde ettikleri görüs, bilgi notu, teklif ve tavsiye
niteligindeki bilgi veya belgeler, kurum ve kurulus
tarafindan aksi kararlastirilmadikça bilgi edinme hakki
kapsamindadir. Bilimsel, kültürel, istatistik, teknik,
tibbi, mali, hukuki ve benzeri uzmanlik alanlarinda
yasal olarak görüs verme yükümlülügü bulunan kisi, birim
ya da kurumlarin görüsleri, kurum ve kuruluslarin
alacaklari kararlara esas teskil etmesi kaydiyla bilgi
edinme istemlerine açiktir. Tavsiye ve mütalaa talepleri
MADDE 27.-
Tavsiye ve mütalaa talepleri bu Kanun kapsami disindadir.
Gizliligi kaldirilan bilgi veya belgeler
MADDE 28.-
Gizliligi kaldirilmis olan bilgi veya belgeler, bu
Kanunda belirtilen diger istisnalar kapsamina girmiyor
ise, bilgi edinme basvurularina açik hale gelir. BESINCI
BÖLÜM çesitli ve Son Hükümler Ceza hükümleri
MADDE 29.-
Bu Kanunun uygulanmasinda ihmali, kusuru veya kasti
bulunan memurlar ve diger kamu görevlileri hakkinda,
isledikleri fiillerin genel hükümler çerçevesinde ceza
kovusturmasi gerektirmesi hususu sakli kalmak kaydiyla,
tabi olduklari mevzuatta yer alan disiplin cezalari
uygulanir. Bu Kanunla erisilen bilgi ve belgeler ticari
amaçla çogaltilamaz ve kullanilamaz. Rapor düzenlenmesi
MADDE 30.-
Kurum ve kuruluslar, bir önceki yila ait olmak üzere;
a) Kendilerine
yapilan bilgi edinme basvurularinin sayisini,
b) Olumlu
cevaplanarak bilgi veya belgelere erisim saglanan
basvuru sayisini,
c) Reddedilen
basvuru sayisi ve bunlarin dagilimini gösterir
istatistik bilgileri,
d) Gizli ya da
sir niteligindeki bilgiler çikarilarak ya da bu
nitelikteki bilgiler ayrilarak bilgi veya belgelere
erisim saglanan basvuru sayisini,
e) Basvurunun
reddedilmesi üzerine itiraz edilen basvuru sayisi ile
bunlarin sonuçlarini, Gösterir bir rapor hazirlayarak,
bu raporlari her yil Subat ayinin sonuna kadar Bilgi
Edinme Degerlendirme Kuruluna gönderirler. Bagli, ilgili
ve iliskili kamu kurum ve kuruluslari raporlarini bagli,
ilgili ya da iliskili olduklari bakanlik vasitasiyla
iletirler. Kurul, hazirlayacagi genel raporu, söz konusu
kurum ve kuruluslarin raporlari ile birlikte her yil
Nisan ayinin sonuna kadar Türkiye Büyük Millet Meclisine
gönderir. Bu raporlar takip eden iki ay içinde Türkiye
Büyük Millet Meclisi Baskanliginca kamuoyuna açiklanir.
Yönetmelik
MADDE 31.-
Bu Kanunun uygulanması ile ilgili esas ve usullerin
belirlenmesine iliskin yönetmelik, Kanunun yayimini
takip eden alti ay içinde Basbakanlik tarafindan
hazirlanarak Bakanlar Kurulunca yürürlüge konulur.
Yürürlük
MADDE 32.-
Bu Kanun yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra
yürürlüğe girer. Yürütme
MADDE 33.-
Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.